เอาไงดีล่ะน้า~ เรื่องนี้ตอบยากเสียด้วยสิ~ ล้อเล่นหรอกน่า คำตอบก็คือ ไม่ ชัดเจน เด็ดขาด แทบไม่ต้องคิดเลย
แต่เราไม่ได้จะมาพูดถึงเรื่องนั้น เราแค่จะมาให้ข้อมูลสนับสนุนแค่นั้นเอง~ (อย่างน้อยก็ตอนนี้ล่ะนะ...)
เรื่องเชื้อโรคแฝงนั้น ถูกต้องโดยสมบูรณ์เลย ร่างกายมนุษย์(หรือสิ่งมีชีวิตอะไรก็ตามแต่)ในสถานะปกติไม่มีคำว่า 'ปลอดเชื้อ' ประกอบกับการที่ภูมิคุ้มกันของมนุษย์เป็นสิ่งที่พัฒนาส่งต่อกัน
ผ่านรุ่นสู่รุ่นด้วย เพราะอย่างงั้นเมื่อคนในยุคปัจจุบันหลุดเข้าไปในยุคอดีตจึงมีความเป็นไปได้สูงว่าจะทำให้เกิดโรคระบาดใหม่ขึ้น แต่นั่นก็ไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นอย่างแน่นอนด้วยเหมือนกัน
ลองนึกภาพตามดู ถ้าคนสมัยนี้เป็นหวัดหลังจากที่ตากฝนก็คงจะไม่มีใครกังวลว่าจะตายกันถูกไหม? แต่ถ้าคนสมัยก่อนติดเชื้อหวัดตัวเดียวกันนี้ ต่อให้เป็นคนที่มีสุขภาพอนามัยดีก็ยังคงมี
โอกาสเสียชีวิตสูง เอาจริงๆในประวัติศาสตร์ก็มีเรื่องราวของโรคประจำถิ่นเก่าแก่ที่ไม่มีอาการกับสายพันธ์ุพื้นเมืองเข้าไประบาดในถิ่นใหม่โดยที่คนทำอะไรไม่ได้ทั้งๆที่มีเทคโนโลยีพร้อม
อยู่เยอะแยะ ถึงจะไม่ใช่ตัวอย่างที่ตรงสักเท่าไหร่แต่แค่นี้ก็น่าจะมองเห็นภาพกัน
อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจ... ความแตกต่างระหว่างความรู้กับความเข้าใจ ประเด็นจริงๆคงไม่ได้อยู่ที่นิวตัน แต่เป็นเรื่องที่ว่าชิสุโกะไม่เข้าใจหลักการของสิ่งที่ตัวเองกำลังจะทำจริงๆมากกว่า
(ตามวลีเด็ดของ Dr. Malcolm ในเรื่อง Jurassic Park) สิ่งที่ชิสุโกะ(และตัวเอกนิยายต่างโลกในแนวนี้ส่วนใหญ่)ทำกันก็คือการยืมผลลัพธ์สุดท้ายขององค์ความรู้มาใช้โดยที่ไม่ได้เข้าใจมันจริงๆ
เพราะอย่างนั้นเวลามีอะไรผิดพลาดไปจากแผนขึ้นมาจึงไม่สามารถแก้ไขอะไรได้ เอาจริงๆแล้วแทบไม่มีตัวเอกของเรื่องแนว 'ย้อนอดีต' คนไหนเลยที่มีความสามารถพอที่จะฟื้นฟูอารยธรรม
สมัยใหม่ขึ้นได้จริงๆนอกเสียจากเซ็นคู (Dr.Stone) เพราะอย่างนั้นข้ออ้างที่ว่าการย้อนเวลากลับมาจะทำให้สามารถพัฒนาเทคโนโลยีเหนือกว่าชาวบ้านได้นั้นจึงไม่ใช่เรื่องจริง
ถ้าจะเข้มงวดให้มากขึ้น แม้แต่ในทางการปกครอง แนวคิดสมัยใหม่ก็ไม่ได้มีประโยชน์อะไรขนาดนั้น หลายๆคนนำแนวคิดยุคใหม่ไปใช้โดยให้เหตุผลว่ามัน 'ดีกว่า'
แต่ก็เหมือนกับเทคโนโลยี ส่วนใหญ่ก็ตอบคำถามกันไม่ได้ว่าจริงๆแล้วมันดีกว่าตรงไหน เรื่องอย่างการรวมศูนย์อำนาจ สร้างเทคโนโลยี เพิ่มสวัสดิการ ยกระดับคุณภาพชีวิตอาจจะฟังดูดี
บนหน้ากระดาษ แต่ในทางปฏิบัติแล้วมีความซับซ้อนมากจนทำไม่ได้ เรื่องบางอย่างมันต้องมองดูหลักความเป็นจริงกันด้วย ไม่อย่างนั้นจะเป็นการพึ่งพาการ 'สูตรโกง' มากเกินไป
แม้แต่สงครามญี่ปุ่นบุกเกาหลีปี 1598 ที่ญี่ปุ่นแพ้ยับยังถือว่าเป็นเรื่องที่ดีต่อญี่ปุ่นในระยะยาวเลย
