เรื่องที่กำลังพูดคุยกันอยู่นี้แตกออกเป็น 2 ประเด็นใหญ่ๆ
ประเด็นแรกก็คือว่าการพัฒนาที่ชิสุโกะสร้างขึ้นมานั้นสามารถทำได้จริงหรือเปล่า? หรือว่าเป็นเพราะว่าคนแต่งกำหนดไว้ให้ทำได้?
เอาจริงๆแล้วการพูดคุยในแนวนี้อย่างนี้จำเป็นต้องแตะประเด็นนี้ เพราะนี่จะเป็นสิ่งที่กำหนดว่าเนื้อหาที่จะพูดคุยกันนั้นจะมีความสมจริงหรือสาระมากน้อยแค่ไหน
ถ้าใช้เหตุผลว่าคนแต่งเขียนให้ทำได้จริงในเนื้อเรื่อง การแลกเปลี่ยนที่จะตามมานี้ก็จะมีสาระพอๆกับการเถียงกันว่าโกคูกับไซตามะใครเก่งกว่ากันล่ะน้า~
(โดยส่วนตัวแล้วเรื่องชิสุโกะ ระหว่างฝ่ายที่มองว่าทำได้จริงกับฝ่ายที่มองว่าที่ทำได้เพราะว่าผู้แต่งกำหนดเราเอนไปทางที่มองว่าทำไม่ได้ 70-30)
ประเด็นที่สอง การยึดครองโลกจะเป็นไปได้ไหมถ้ามีระดับเทคโนโลยีและคุณภาพชีวิตสูงขึ้นเหมือนอย่างที่กำหนดไว้ในเรื่อง?
ตรงจุดนี้เราก็ยังมองว่าเป็นไปไม่ได้อยู่ดีนั่นแหละ แน่นอนว่าทางด้านการรบคงจะชนะขาดลอย แต่ในทางปฏิบัติแล้วส่วนที่ยากจริงๆก็คือการปกครองพื้นที่
ถ้าถามว่าการยกระดับสวัสดิการและคุณภาพชีวิตให้สูงขึ้นจะยับยั้งการต่อต้านจากคนพื้นเมืองได้หรือไม่ คำตอบก็คือไม่อย่างชัดเจน
สิ่งสำคัญที่หลายๆคนมักจะไม่ค่อยได้นึกถึงก็คือระดับความยิ่งใหญ่ของคำว่า 'ยึดครองโลก' แน่นอนว่าอังกฤษยึดครองอาณานิคมได้อย่างกว้างขวางด้วยกองเรือที่ล้ำสมัย
แต่อังกฤษในตอนนั้นก็ไม่ได้เป็นผู้ปกครองโลกแต่อย่างใด การยึดครองอาณานิคมอาจจะเป็นเรื่องง่าย แต่การยึดครองโลก? ไม่ไหวหรอก ถึงจะเริ่มต้นด้วยเทคโนโลยีในระดับ WW1 ก็ไม่ได้
หมายความว่าเทคโนโลยีของตนจะล้ำหน้าชาวบ้านอยู่ตลอดไป กลับกันแล้วเทคโนโลยีของฝั่งยุโรปอาจจะก้าวกระโดดขึ้นตามมาได้ใน 10-20 ปีเสียด้วยซ้ำ...
อธิบายยืดยาวไปก็คงจะไม่มีประโยชน์อะไร เพราะอย่างนั้นขอสรุปเลยละกัน อิทธิพลของญี่ปุ่นน่าจะกระจายครอบคลุมฝั่งแมนจูเรียและบริเวณหมู่เกาะที่เป็นอาณานิคมของอังกฤษในช่วงยุคล่าอาณานิคม
(ที่อ่อนแอเกินกว่าจะป้องกันตัวจากอะไรก็ตามที่ใช้เทคโนโลยีเหนือกว่าธนูได้...) รวมไปทั้งพื้นที่ในบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างเช่น ไทยและเวียดนามด้วย
ถ้าโชคดีพื้นที่ในแถบตะวันตกของจีนอย่างอินเดียหรือคาซัคสถาน รวมทั้งฝั่งตะวันออกของรัสเซียอาจจะตกเป็นของญี่ปุ่นด้วย แต่ไม่มีทางที่ญี่ปุ่นจะถือครองพื้นที่นี้ไว้ได้นาน
ในขณะที่รัสเซีย ยุโรปตอนกลางและอเมริกานั้นเป็นเขตแดนที่ไม่สามารถจะรุกล้ำเข้าไปได้เลยด้วยเหตุผลง่ายๆเรื่องขีดจำกัดของเส้นทางส่งเสบียง
เพราะอย่างนั้นแล้วจึงขอสรุปว่าการปกครองโลกนั้นเป็นไปไม่ได้ แต่การขึ้นเป็นมหาอำนาจนั้นเป็นเรื่องที่ทำได้แน่นอน! (ถ้ากำหนดให้ทุกสิ่งที่คนแต่งกำหนดเป็นจริงล่ะนะ...
)
