ยิ่งทำยอดขายน้อยต้นทุนต่อเล่มจะแพงขึ้นเหมือนการ์ตูนโดจินญี่ปุ่นจะแพงกว่าการ์ตูนตลาดมาก แล้วยิ่งขายแพงลูกค้ายิ่งดรอป ต้นทุนจะแพงขึ้นอีก เป็นลูปมรณะที่อาจจะทำให้หลายสำนักพิมพ์เจ๊งได้ อนาคตน่าจะเป็น e book กันหมดลดต้นทุน ยิ่งมีสแกนฟรี ยิ่งทำให้สำนักพิมพ์ ถูก disrupt ได้ง่ายๆเลย
เมื่อก่อนผมก็คิดแบบท่าน คือหันไปหา E-book ให้หมดเพื่อลดทุนหนังสือ
แต่หลังจากได้คุยกับหมีท่านหนึ่ง ผมก็ได้คิด
ว่าการตั้งราคา E-book ที่ถูกลงกว่ารูปเล่มจนเกินไป มันมีปัญหาที่ตามมาคือ ราคาที่ถูกเกินไปของ E-book จะทำให้ร้านหนังสือรายย่อยพากันตายครับ ถ้าไม่ใช่หน้าร้านของสำนักพิมพ์เอง
เพราะอะไร ? เพราะว่าเงินมันจะไม่ไหลผ่านร้านหนังสือรายย่อยเลย
ซึ่งเป็นปัญหาเดียวกับเกมส์ของ plateform ต่าง ๆ อย่าง PS4 กับ Xbox ที่ว่าทำไมราคาเกมส์ซื้อผ่าน store กับซื้อแผ่นถึงแทบไม่ต่างกันเลยสักนิด
จะมองว่าเป็นเหตุผลให้ไม่สามารถตั้งราคา E-book ถูกกว่าตัวเล่มมากได้นัก เพราะจะเป็นการทำลายร้านหนังสือรายย่อยทางอ้อม
สรุปคือถ้ามองตรงจุดนี้ จะทำให้ไม่สามารถตั้งราคา E-book ถูกกว่าราคาหน้าปกได้มากเท่าไหรนักครับ
แต่... ของบ้านเรามันแปลกครับ
(อันนี้วิเคราะห์ส่วนตัว ไม่ได้พาดพิงสำนักพิมพ์ไหนนะครับ เพราะเข้าใจได้ว่ามันเป็นกลไกราคาของตลาด + การทำธุรกิจ และตัวผมอาจวิเคราะห์ผิดได้เช่นกันครับ)ตัวหนังสือมันตั้งราคาสูงจนเกินเอื้อม เลยทำให้เงินไหลผ่านร้านค้าน้อยลง เพราะคนรัดเข็มขัด
พอเงินผ่านร้านค้าน้อยลง ร้านหนังสือรายย่อยก็ตายโหงหมด
แถมหลายสำนักพิมพ์ก็เปิดขายสั่งพร้อมส่งถึงบ้านได้ที่หน้าเว็ปโดยตรงเลย (มีส่วนลดอีกด้วย)
เจอแบบนี้พฤติกรรมการใช้จ่ายของคนก็เปลี่ยนสิครับ
จากเดินตากแดดร้อน ๆ ไปร้าน ก็นั่งกระดิกเท้าอยู่บ้านสั่งผ่านออนไลท์ผ่านหน้าเว็ปหลักไปเลย
คือ... นอกจากราคาหน้าปกที่แรงขึ้นเรื่อย ๆ จนทำให้พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน ราคาหน้าปกนั้นยังตั้งสูงจนทำให้คนคิดว่า "ส่วนลดนิดหน่อยตรูก็เอาวะ"
แล้วพวกสั่งผ่านออนไลท์มันตอบโจทย์พวกนี้มากกว่า
ลด 10% ผ่านออนไลท์กับลด 10% ของร้านหนังสือรายย่อยที่เปิดตามห้างมันต่างกันมาก
เพราะไอลดราคา 10% ของร้านหนังสือรายย่อยนั้น แปลว่ากำไรจริงบที่เขาได้จากการหักค่าต่าง ๆ ไปแล้ว รวมถึงค่าเช่าที่มันหดหายไปมาก
ในขณะที่พวกหน้าซื้อขาย shop online ของสำนักพิมพ์ได้เงินจากราคาปกไปเน้น ๆ (
ดีไม่ดีไอลด 10-15% อาจน้อยกว่าค่าเสียหัวคิวที่ส่งตามร้านหนังสือก็เป็นไปได้เช่นกัน เนื้อหาตรงนี้เกิดจากการคาดเดานะครับ)
จะบอกว่าตัวที่ทำลายร้านหนังสือการ์ตูนรายย่อยจริง ๆ เป็นที่ตัวราคาปกของหนังสือซึ่งแพงขึ้นมาจนผู้ซื้อเบือนหน้าหนีนั่นละ ก็อาจว่าเช่นนั้นได้อยู่
ส่วนพวก E-book กับ สแกนเถื่อน ผมมองว่าเป็นแค่ส่วนเล็ก ๆ ที่มาเร่งปฏิกิริยาให้ตายเร็วขึ้น
หรือต่อให้ไม่นับสแกนเถื่อน เดียวนี้มันมี MANGA Plus ที่เปิดอ่านตอนล่าสุดให้ฟรี ๆ ไปเลย (แปลไทยยังมีด้วยนะเออ)
เรียกได้ว่าถ้าร้านหนังสือไม่ปรับตัวหาเรื่องขายธุรกิจตัวอื่นควบคู่กันไป ก็เตรียมตายกันได้
เอาจริง ๆ นะ ผมไม่รู้ว่าต้นทุนต่อเล่มมันสูงแค่ไหน แต่ถ้ายังแพงมากขึ้นไปเรื่อย ๆ แล้วตั้งราคา E-book ด้วยหลักเกณฑ์ที่กลัวราคาหนังสือเล่มจะพัง สักวันผู้บริโภคจะไม่มีใครซื้อทั้งเล่มกับ E-book ทั้งคู่เลยครับ
โลกช่างโหดร้ายนัก...