เหนื่อยใจ.. เรียกว่าบ้านยังอยู่ยาก เมื่อ ‘มังงะญี่ปุ่น’ เดินมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญ

[GankanKun]

หนังสือการ์ตูนญี่ปุ่น หรือ manga ซึ่งเคยสร้าง 'ความฝัน' และจินตนาการให้กับเด็กๆ และผู้ใหญ่หัวใจเยาว์ทั่วโลก กำลังจะต้องเผชิญหน้ากับ 'ความจริง' ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของวงการ โดยเฉพาะความเป็นจริงในทางธุรกิจ

หากไม่มีอะไรผิดพลาด ในปีนี้ ยอดขายของมังงะฉบับกระดาษ จะพ่ายแพ้ให้กับมังงะฉบับดิจิทัล 'เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์'

ข้อมูลจาก Research Institute for Publications ที่ตั้งอยู่ในกรุงโตเกียว ระบุว่า ปีก่อน ยอดขายฉบับกระดาษ อยู่ที่ 1.94 แสนล้านเยน (ราว 5.8 หมื่นล้านบาท) ลดลง 7.4% และเหลือเพียง 'หนึ่งในสาม' จากจุดพีกในปี 1995 ขณะที่ยอดขายฉบับดิจิทัล อยู่ที่ 1.46 แสนล้านเยน (ราว 4.4 หมื่นล้านบาท) เพิ่มขึ้น 27.1% ซึ่งถ้ายึดอัตราเร่งเช่นนี้ สิ้นปีนี้คงจะมีเหตุการณ์ 'วิ่งแซง' แน่ๆ

ความจริงธุรกิจที่เกี่ยวกับมังงะได้ปรับตัวรับสภาพดังกล่าวมาพักใหญ่แล้ว ด้วยการทำ app อ่านการ์ตูนออนไลน์ ซึ่งปัจจุบันมีอยู่นับสิบ ทว่าผู้นำตลาดกลับไม่ใช่บริษัทผู้ผลิตมังงะ แต่เป็นบริษัทไอที อย่างไลน์ ที่มีแอพ LINE Manga ซึ่งทิ้งห่างแอพ Shonen Jump+ ของสำนักพิมพ์ชูเอย์ฉะ เจ้าของการ์ตูนฮิต ทั้ง Dragon Ball, Naruto หรือ One Piece ชนิดไม่เห็นฝุ่น

และสมรภูมิก็กำลังก้าวไปสู่สเต๊ปถัดไป นั่นคือการทำ manga ฮิต 'ฉบับออริจินัล' ที่หาอ่านได้เฉพาะบน app เท่านั้น!

ชูเฮย์ โฮโซโนะ รองบรรณาธิการบริหารของนิตยสารการ์ตูนรายสัปดาห์ Shonen Jump ซึ่งเคยมียอดขายสูงสุดถึง 6 ล้านเล่ม กล่าวแบบเศร้าๆ ว่า "การที่อยู่มาก่อนไม่ใช่ข้อได้เปรียบ หลังจากนี้เราจะกลายมาเป็นผู้ไล่ตามบ้างแล้ว"

ไม่มีใครรู้ว่า จุดเปลี่ยนสำคัญครั้งนี้จะพาอุตสาหกรรมมังงะของญี่ปุ่นไป ณ จุดใด อาจจะเป็นความเรืองรองอย่างไม่เคยมีมาก่อน หรืออาจจะเป็นการถดถอยลงอย่างช้าๆ

แต่สิ่งที่แน่นอนก็คือ ทุกการเปลี่ยนผ่านจะต้องมี 'ผู้ชนะ' และ 'ผู้พ่ายแพ้'

ที่มา : http://www.japantimes.co.jp/news/2017/08/02/business/manga-goes-digital-via-smartphone-apps-paper-comics-still-place/#.WYLmrYiGOUm
https://www.facebook.com/thematterco/

• Tweet

[yurina]

เป็นการเปลี่ยนตามยุคสมัยที่ ใจหายเหมือนกันนะ แล้วรู้สึกว่ามันมาเร็ว
โดยส่วนตัวทางนี้ยังชอบอ่านเป็นรูปเล่มมากกว่าจะอ่านจาก app นะถึงหลายคนจะมองว่าสะดวกมากกว่าและไม่ต้องกังวลเรื่องที่เก็บก็เถอะ

[shironeko654]

สมัยเปลี่ยน คนก็เปลี่ยน


เคยมีวิศวกรคนนึงกล่าวใว้ว่า "คุณเอาคู่มือมาอ่านเพื่อหาวิธีแก้ปัญหาใหม่ที่ไม่เคยเกิดมาก่อน แล้วคุณจะแก้มันได้อย่างไร"


โลกหมุนไป เทคโนโลยีใหม่เกิดขึ้นเสมอ แต่พวกเขายังยึดติดกับกฏเดิมๆ เอาชนะด้วยวิธีแบบเดิมๆซ้ำๆ แล้วจะไปเอาชนะในเกมกระดานใหม่ได้ยังไง
ทุกวันนี้พวกเขาแข่งหมากรุกบนกระดาน บริษัทใหญ่ๆทั้งหาวิธีตัดกำลังคู่แข่งสารพัด ขโมยม้าอีกฝ่าย แอบปัดเบี้ยตกโดยไม่มีใครเห็น ขยับขุนของอีกฝ่ายโดยที่อีกผ่ายไม่รู้ตัว เขาทำแบบนี้มาจนชนะเกมมาตลอด แต่ทุวันนี้สมัยมันเปลี่ยนไปแล้ว
พวกเขาไม่ได้เล่นหมากรุกอีกต่อไป แต่ทุกคนย้ายไปกระดานใหม่ที่เปลี่ยนจาหหมากรุกบนกระดานกลายเป็นเกมรูปแบบ RTS แต่คุณยังใช้วิธีแบบเดิมๆ ขยับขุนตัวเองแบบเดิมๆ ทหารราบเดินได้ไม่เกิน1ช่องต่อเกมแบบเดิมๆ แล้วคุณจะไปชนะเกมใหม่ได้ยังไง


ที่เห็นได้ชัดคือปัญหาโทรทัศน์ไทย ที่นับวันกำไรยิ่งลดลงเรื่อยๆจากการที่มีระบบดูออนไลน์เข้ามาแทนที่ ระบบ broadcast ตัวใหม่ ไม่มีโฆษณา ดูเวลาใหนก็ได้ หยุดดูได้ทุกเวลาที่อยาก ใครก็เป็นเจ้าของ channel ได้เพียงไม่กี่คลิกและการลงทุนไม่ถึง 100 บาท แต่พวกเขายังคงเล่นกับเกมใหม่ด้วยกฏกติกาเดิมๆ เพิ่มหนังใหม่ๆหวังว่าจะมีคนย้อนกลับมาดูช่องตัวเองมากขึ้น นำเข้าหนังต่างประเทศ หวังว่าจะมีคนย้ายเข้ามาดูช่องของเขา ใช้วิธีแบบเดิมๆ ในการเอาชนะคู่แข่งใหม่ๆ สุดท้ายก็เตรียมตัวแพ้ไป เพราะพวกเขาไม่เคยปรับตัว

[sariora123]

ดูอย่างตอน กล้องเข้าถึงยุคเปลี่ยนผ่านสิครับ จากฟิมล์เป็น digital ช่วงนั้นบริษัทที่เคยรุ่งเรืองบางบริษัทเจ้งไปเพราะไม่ปรับตัวตามมันก็มี ตอนนั้นกล้องดิจิตอลมาใหม่ๆ นี่ถ่ายได้ห่วยมาก ดีอย่างเดียวลบถ่ายใหม่ได้หลังจากนั้นเรียกได้ว่าพัฒนากันไวมากไม่นานมันก็ถ่ายชัด จนมันรุ่งเรืองมาได้พักใหญ่ๆ จนมาเจอกล้องมือถือ ดึงส่วนแบ่งไปเพราะมือถือถ่ายธรรมดาก็ได้รูเหมือนกันไม่ต้องลำบากแบกกล้องแถมส่งรูปได้อีกต่างหากจนมีคนบอกว่าอีกหน่อยกล้องถ่ายรูปคงใส่ซิมมือถือใช้โทรได้แน่


วงการมังงะ คงไม่ต่าง บริษัทเดิมๆ ถ้าไม่ปรับตัวตามตลาดกับเทคโนที่เปรี่ยนไป ได้มีเจ้งแน่นอนส่วนที่ปรับตัวได้อาจอยู่รอดได้หรือถึงขั้นรุ่งเรืองขึ้นมากับยุคสมัยใหม่ก็เป็นได้

[KAGUYA]

ม่ายยยยย:(

[shironeko654]

ดูอย่างตอน กล้องเข้าถึงยุคเปลี่ยนผ่านสิครับ จากฟิมล์เป็น digital ช่วงนั้นบริษัทที่เคยรุ่งเรืองบางบริษัทเจ้งไปเพราะไม่ปรับตัวตามมันก็มี ตอนนั้นกล้องดิจิตอลมาใหม่ๆ นี่ถ่ายได้ห่วยมาก ดีอย่างเดียวลบถ่ายใหม่ได้หลังจากนั้นเรียกได้ว่าพัฒนากันไวมากไม่นานมันก็ถ่ายชัด จนมันรุ่งเรืองมาได้พักใหญ่ๆ จนมาเจอกล้องมือถือ ดึงส่วนแบ่งไปเพราะมือถือถ่ายธรรมดาก็ได้รูเหมือนกันไม่ต้องลำบากแบกกล้องแถมส่งรูปได้อีกต่างหากจนมีคนบอกว่าอีกหน่อยกล้องถ่ายรูปคงใส่ซิมมือถือใช้โทรได้แน่


วงการมังงะ คงไม่ต่าง บริษัทเดิมๆ ถ้าไม่ปรับตัวตามตลาดกับเทคโนที่เปรี่ยนไป ได้มีเจ้งแน่นอนส่วนที่ปรับตัวได้อาจอยู่รอดได้หรือถึงขั้นรุ่งเรืองขึ้นมากับยุคสมัยใหม่ก็เป็นได้

แม้ว่ากาลเวลาจะผ่านไป แต่เว็บเราก็ยังไม่เปลี่ยนแปลง

สปอยส์ ซ่อน ซ่อน:

แล้วมันจะไปอยู่รอดได้ยังไง ขอรบกวนท่านดาบด้วยครับ @redxsword







ตอบเม้นล่างครับ
อยากจะบอกว่าเด็กสมัยใหม่ไม่ได้คิดแบบนั้นครับ คนรุ่นพวกเราอยากอ่านเล่มก็จริง แต่พอหมดยุคพวกเราไปแล้ว ร้านหนังสือก็หมดไปพร้อมกับรุ่นพวกเรานี่แหละครับ เพราะเด็กรุ่นใหม่ไม่สนใจหนังสือ แต่เป็นอะไรก็ได้ให้เขาได้เข้าถึงข้อมูลได้ จะเป็นคอม แทบเล็ต แลปท๊อป ได้หมด


V
V
V
V
V
V

[togot032]

กาลเวลาเปลี่ยนไป รูปแบบต่างๆ ก็เปลี่ยนตาม การดูผ่าน app มันสะดวกกว่า เร็วกว่า
ไม่ต้องออกไป ซื้อตามร้าน สบายกว่า จึงไม่แปลกที่คนจะหันมา เสพ e-book มากขึ้น


ร้านหนังสือที่ผมไปประจำ เมื่อก่อนมี มังงะ วางขายเยอะแยะ เดี๋ยวนี้ ผมไปนี้
ชั้นวางหนังสือ โล่งไปเยอะเลย เหลืออยู่ไม่กี่เล่ม
 


แต่เชื่อเถอะ ยังไงมังงะ แบบรูปเล่มก็ไม่หายไปโดย สมบรูณ์ แน่ๆ เพราะผมเชื่อว่า
ยังมีอีกหลายคน ที่ชอบจะเสพ ผ่านหนังสือมากกว่า เสพผ่านหน้นจอ

[Jorai]

โดยส่วนตัวผมชอบรูปแบบหนังสือมากกว่า

[Mr.MecH]

จะมีก็แต่ไดโนเสาร์บางประเทศที่ไม่ยอมเปลี่ยนแปลง(ถ้างบประมานกับค่าที่ปรึกษาไม่มากพอ) 

[sariora123]

[quote/]


แม้ว่ากาลเวลาจะผ่านไป แต่เว็บเราก็ยังไม่เปลี่ยนแปลง
[spoiler/]
แล้วมันจะไปอยู่รอดได้ยังไง ขอรบกวนท่านดาบด้วยครับ @redxsword







ตอบเม้นล่างครับ
อยากจะบอกว่าเด็กสมัยใหม่ไม่ได้คิดแบบนั้นครับ คนรุ่นพวกเราอยากอ่านเล่มก็จริง แต่พอหมดยุคพวกเราไปแล้ว ร้านหนังสือก็หมดไปพร้อมกับรุ่นพวกเรานี่แหละครับ เพราะเด็กรุ่นใหม่ไม่สนใจหนังสือ แต่เป็นอะไรก็ได้ให้เขาได้เข้าถึงข้อมูลได้ จะเป็นคอม แทบเล็ต แลปท๊อป ได้หมด


V
V
V
V
V
V

E book โดยส่วนตัวผมว่าในอนาคตมาแทนหนังสืออย่างแน่นอน ถ้าจะให้เปรี่ยบเทียบคงเหมือนกับ  stream น่ะล่ะครับที่เอาเกมแผ่นมาลงขายเป็น digital เรียกได้ว่าทำเอาเหล่าเกมเมอร์หลังหัก กันมานักต่อนักแล้ว


มาแน่นอนแค่ช้าเร็วเท่านั้นล่ะครับ

[nana]

เปลี่ยนผ่านไปเลยก็ดีนะ มันลดขั้นตอนหลายๆอย่าง สำหรับผู้บริโภคก็เหมือนแก้ปัญหาที่ทางโน้นคิดว่าไม่ใช่ปัญหาตัวเอง
อย่างความล่าช้าของการออกหนังสือในต่างประเทศการย้ายค่ายของนักเขียนปัญหาเงื่อนไขตีพิมพ์ไปในตัว
โดยส่วนตัวก็ไม่ค่อยชอบสไตล์พวกการขายแพคเกจของญี่ปุ่นมานานแล้ว หวังว่าพวกเขาจะรู้สึกตัวเสียทีว่าลูกค้าต้องการอะไร

[Panzerelite]

สมัยเปลี่ยน คนก็เปลี่ยน


เคยมีวิศวกรคนนึงกล่าวใว้ว่า "คุณเอาคู่มือมาอ่านเพื่อหาวิธีแก้ปัญหาใหม่ที่ไม่เคยเกิดมาก่อน แล้วคุณจะแก้มันได้อย่างไร"


โลกหมุนไป เทคโนโลยีใหม่เกิดขึ้นเสมอ แต่พวกเขายังยึดติดกับกฏเดิมๆ เอาชนะด้วยวิธีแบบเดิมๆซ้ำๆ แล้วจะไปเอาชนะในเกมกระดานใหม่ได้ยังไง
ทุกวันนี้พวกเขาแข่งหมากรุกบนกระดาน บริษัทใหญ่ๆทั้งหาวิธีตัดกำลังคู่แข่งสารพัด ขโมยม้าอีกฝ่าย แอบปัดเบี้ยตกโดยไม่มีใครเห็น ขยับขุนของอีกฝ่ายโดยที่อีกผ่ายไม่รู้ตัว เขาทำแบบนี้มาจนชนะเกมมาตลอด แต่ทุวันนี้สมัยมันเปลี่ยนไปแล้ว
พวกเขาไม่ได้เล่นหมากรุกอีกต่อไป แต่ทุกคนย้ายไปกระดานใหม่ที่เปลี่ยนจาหหมากรุกบนกระดานกลายเป็นเกมรูปแบบ RTS แต่คุณยังใช้วิธีแบบเดิมๆ ขยับขุนตัวเองแบบเดิมๆ ทหารราบเดินได้ไม่เกิน1ช่องต่อเกมแบบเดิมๆ แล้วคุณจะไปชนะเกมใหม่ได้ยังไง


ที่เห็นได้ชัดคือปัญหาโทรทัศน์ไทย ที่นับวันกำไรยิ่งลดลงเรื่อยๆจากการที่มีระบบดูออนไลน์เข้ามาแทนที่ ระบบ broadcast ตัวใหม่ ไม่มีโฆษณา ดูเวลาใหนก็ได้ หยุดดูได้ทุกเวลาที่อยาก ใครก็เป็นเจ้าของ channel ได้เพียงไม่กี่คลิกและการลงทุนไม่ถึง 100 บาท แต่พวกเขายังคงเล่นกับเกมใหม่ด้วยกฏกติกาเดิมๆ เพิ่มหนังใหม่ๆหวังว่าจะมีคนย้อนกลับมาดูช่องตัวเองมากขึ้น นำเข้าหนังต่างประเทศ หวังว่าจะมีคนย้ายเข้ามาดูช่องของเขา ใช้วิธีแบบเดิมๆ ในการเอาชนะคู่แข่งใหม่ๆ สุดท้ายก็เตรียมตัวแพ้ไป เพราะพวกเขาไม่เคยปรับตัว

เมื่อวานนั่งอ่านตัวเลขผลประกอบการช่อง3 ลดลงอย่างน่าใจหาย จริงๆตัวหารเยอะขึ้นไม่พอ คนเลิกดูทีวีอีก ตอนนี้ธุรกิจโทรทัศน์ไม่ใช้การผูกขาดหรือของตายอีกต่อไปแล้ว

[Overmars]

เชื่อว่าหนังสือการ์ตูนจะไม่สูญหายไปหรอกครับ แต่ลดจำนวนตีพิมพ์แน่ๆ


ส่วนตัวเชื่อว่าอนาคตจะมีแต่เรื่องแนวกระแสที่การันตีว่าขายออกแน่ๆ ที่จะมีตีพิมพ์

และพวกเรื่องระดับตำนานที่รีปรินซ์ใหม่เพื่อเป็นคอลเล็คชั่นสำหรับนักสะสม เช่น โดเรมอน ดราก้อนบอล ซิตี้ฮันเตอร์ สแลมดังค์ วันพีซ

ส่วนคนที่ชอบเรื่องที่อยู่นอกกระแส เรื่องอินดี้ๆทั้งหลาย คงต้องดูดิจิตอลอย่างเดียว

[touyoujin]

จริงๆข้อดีของแบบตีพิมพ์นี่คือจับต้องได้กับมีคุณค่าทางจิตใจแล้ว อย่างอื่นดิจิตอลดีกว่าเยอะ
พกง่าย ทนทานไม่มีโดนปลวกกิน บางเรื่องมีฟรีให้ดูก่อนด้วย
...การคัดเลือกตามธรรมชาติสินะ

[magister45]

ต้องยอมรับเรื่องเด็กยุคใหม่มันมีเยอะกว่า

[shironeko654]

เชื่อว่าหนังสือการ์ตูนจะไม่สูญหายไปหรอกครับ แต่ลดจำนวนตีพิมพ์แน่ๆ


ส่วนตัวเชื่อว่าอนาคตจะมีแต่เรื่องแนวกระแสที่การันตีว่าขายออกแน่ๆ ที่จะมีตีพิมพ์

และพวกเรื่องระดับตำนานที่รีปรินซ์ใหม่เพื่อเป็นคอลเล็คชั่นสำหรับนักสะสม เช่น โดเรมอน ดราก้อนบอล ซิตี้ฮันเตอร์ สแลมดังค์ วันพีซ

ส่วนคนที่ชอบเรื่องที่อยู่นอกกระแส เรื่องอินดี้ๆทั้งหลาย คงต้องดูดิจิตอลอย่างเดียว

ขายฟิกเกอร์สิครับ กันพลากล่องละ2พัน ซื้อทีกระเป๋าเบาเลย ต่อให้มีแท่น 3 มิติ ผมก็ยังซื้อฟิกมาเล่นอยู่ดีละครับ มันเหมือนของสะสมมากกว่าของที่ใช้เสพ

[Rumia]

เชื่อว่าหนังสือการ์ตูนจะไม่สูญหายไปหรอกครับ แต่ลดจำนวนตีพิมพ์แน่ๆ


ส่วนตัวเชื่อว่าอนาคตจะมีแต่เรื่องแนวกระแสที่การันตีว่าขายออกแน่ๆ ที่จะมีตีพิมพ์

และพวกเรื่องระดับตำนานที่รีปรินซ์ใหม่เพื่อเป็นคอลเล็คชั่นสำหรับนักสะสม เช่น โดเรมอน ดราก้อนบอล ซิตี้ฮันเตอร์ สแลมดังค์ วันพีซ

ส่วนคนที่ชอบเรื่องที่อยู่นอกกระแส เรื่องอินดี้ๆทั้งหลาย คงต้องดูดิจิตอลอย่างเดียว

เรื่องนี้เห็นด้วยเลยยังไงเรื่องที่ขายได้มันก็ขายได้อยู่วันยังค่ำถ้าผลงานดียังไงก็ได้ออกเป็นเล่มแน่ๆจะมีพวกงานใหม่ที่ยังต้องรอผลตอบรับจากอีบุคนันแหละว่าดีจริงขายได้น่าเก็บไหมต่างหากแต่คิดถึงสำนักพิมทำแบบนี้มันก็ลดอัคตราการเจ็งได้พอตัวนาถือว่าเป็นการคัดกรองอีกชันจะมีข้อเสียอีตรงคนซื้อมาขายแบบไทยนั้นแหละถ้ามันออกมารูปแบบนี้ถ้าตีพิมแล้วเท่ากับรับรองยอดขายและความนิยมค่าถือครองลิขสิทธจะสูงตามไปด้วยเป็นการวัดใจบก.ไทยเลยว่าจะรอซื้อตอนดังแบบแพงๆหรือวัดใจซื้อช่วงออกใหม่ๆในราคาถูกซึ่งจุดๆนี้ไทยเราเสียงแล้วเจ็งมาหลายเจ้าแล้ว(เพราะคนซื้อมันไม่เคยดูตลาดบวกกับไม่เคยอ่านนิยายหรือการ์ตูนที่เอามาขายดูแต่ตัวเลขการขายของชาวบ้านเลยซื้อหนังสือทุนต่ำเเต่ต่างประเทศขายได้กำไรปานกลางโดยไม่ดูเลยว่านักอ่านไทยจะอ่านไหม)

[CVH911]

เกิดดวงอาทิตย์หงุดหงิด ยิงรังสีมาหนัก ๆ สักโครม อะไรก็ตามที่เป็นดิจิตอลหายเรียบ...


ใครมีการ์ตูนกระดาษ ถนอม ๆ ไว้เถอะ สักวันจะกลายเป็นแรร์ไอเท็ม

[shironeko654]

เกิดดวงอาทิตย์หงุดหงิด ยิงรังสีมาหนัก ๆ สักโครม อะไรก็ตามที่เป็นดิจิตอลหายเรียบ...


ใครมีการ์ตูนกระดาษ ถนอม ๆ ไว้เถอะ สักวันจะกลายเป็นแรร์ไอเท็ม

ถึงเวลานั้นมนุษย์จะเปลี่ยนไปใช้วิธีใหม่ในการเข้าถึงเทคโนโลยี อาจจะใช้รังสีที่ท่านว่านั่นละครับเป็นสื่อนำสัญญาณ
แต่ยอมรับครับ ว่าซักวันกระดาษจะกลายเป็นแรร์ไอเทม


คุณทวดฮับ ก้อนสี่เหลียมๆนั่นเรียกอะไรฮับ
หลานเอ๊ย ในสมัยทวดยังเด็กๆนา ทวดเรียกมันว่าหนังสือละหลาน
มันเอาใว้ทำอะไรฮับ
มันเอาใว้เก็บข้อมูลแบบเก่าๆไงละหลาน เหมือนตอนที่หลาน implant ข้อมูลเข้าหัวไงละหลานเอ๊ย


อาจจะเป็นแบบนี้ก็ได้ครับ

[nosta]

 สมาตโฟน อินเตอร์เน็ตมันเปลี่ยนไลฟ์สไตร์คนทุกอย่างจริงๆ ไม่ไช่แค่ การ์ตูน กล้อง เท่านั้นที่แย่ ทีวี โรงหนัง ก็แย่เพราะคนดูมือถือหมด  ห้างยังแย่เลย คนซื้อของออนไลน์หมด ผมว่าเศรษฐกิจโลกตกต่ำสาเหตุเพราะ เน็ตนี่แหละ คนไช้ชีวิตสบายขึ้น ประหยัด ขึ้นไม่ต้องออกนอกบ้านไปซื้อของแพงๆ ไม่ต้องจ่ายตั๋วหนังราคาแพง มือถือทำได้ทุกอย่าง แต่คุณภาพชีวิตไม่ได้ลดลง จริงๆมันสบายขึ้นมาก แต่เราจ่ายน้อยลงทำไห้ตัวเลขจีดีพีมันลด แต่แน่นอนว่ามีธุรกรรมไหม่ๆขึ้นมาเดิ่ม gdp ด้วยเช่นกัน ตอนนี้คนกำลังปรับฐานเข้าสู่ไลฟ์สไตร์ไหม่ ธุรกิจไหนปรับตัวไม่ได้ก็อยู่ไม่ได้เป็นกฎของธรรมชาติไปฝืนมันไม่ดี